«هیوگو» نخستین ساخته مارتین اسکورسیزی است که به شیوه سهبعدی ساخته و نمایش داده شده است؛ کارگردانی که در ایران پیش از این 2 فیلم از وی در سینماهای تهران به نمایش درآمده است. فیلمهای «دار و دسته نیویورکی» و «هوانورد» از جمله آثار این فیلمساز است که در سینماهای تهران به نمایش درآمده و اتفاقا با استقبال گستردهای مواجه شده است. فارابی با خرید کپیرایت و نمایش سینمایی این فیلم و چند اکران آن در جشنواره فیلم فجر میتواند این فیلم را به صورت جدی به عنوان یکی از گزینههای جدی اکران نوروزی مطرح کند. خاطرم هست در هر 3 باری که برای دیدن دار و دسته نیویورکی به سینما رفتم یا در چهارمین بازدید از فیلم هوانورد در سینمایهای نمایشدهنده صندلی خالی به سختی نصیب نگارنده میشد و نمیدانم چرا فارابی اینقدر برای نمایش فیلمی همچون هیوگو که تازه و تنوری است، تلاشی نمیکند. مارتین اسکورسیزی بعد از دیوید فینچر شناختهشدهترین کارگردان مستقل آمریکایی در میان ایرانیان است؛ کاتولیک تندرویی که هیچوقت متوجه نشدم چرا حاضر شد کتاب نیکوس کازانتزاکیس را به فیلم سینمایی برگرداند.
فیلم هیوگو آخرین ساخته اسکورسیزی، تماشاگر را از دنیای تلخ و خشن آثار قبلی این فیلمساز به دنیای فانتزی و رنگها میبرد. هیوگو داستان پسربچهای از جنس پیتر پن است که بعد از مرگ مادر، با پدر ساعتسازش زندگی میکند اما پدر هیوگو جانش را در سانحه آتشسوزی از دست میدهد و هیوگو مجبور میشود همراه عموی (کلود) دائمالخمر خود در ایستگاه راهآهن پاریس زندگی کند. عموکلود مسؤول تامین و نگهداری از ساعت ایستگاه است اما همه امور را به هیوگو واگذار کرده و خودش به ناکجاآباد رفته است.
در ادامه داستان با بازرس ایستگاه آشنا میشویم که بچههای یتیم را تحویل پرورشگاه میدهد و هیوگو با اینکه در ایستگاه و در ساعت بزرگ ایستگاه سکنی گزیده است دائما از چنگال بازرس میگریزد. الیور تویست برایان سلزنیک (نویسنده رمان هیوگو ) سرگردان در ایستگاه قطار هنگام دزدیدن اسباببازی از فروشگاه داخل ایستگاه با جورج میلیس، صاحب فروشگاه آشنا میشود و او دفترچه پررمز و راز هیوگو کاربت را از او میگیرد؛ تنها یادگاری که پدرش برای او باقی گذاشته است و این آشنایی و جدال برای بازپسگیری دفترچه اتفاقات تازهای را رقم میزند.
اسکورسیزی این فیلم را با اقتباس از رمان «اختراع هیوگو کاربت» اثر برایان سلزنیک ساخته است و البته در اغلب مصاحبههایش اعلام داشته فیلم را برای دختر کوچکش که به تازگی وارد 12سالگی شده، ساخته است. ساخت فیلم هیوگو با هزینه 170 میلیون دلاریاش، تردستی سینمایی عظیمی است كه سینمای فانتزی را به حرکت درآورده است. در تغییر این رویکرد فرمی و سبکی تمام ادوات ساخت فیلم فانتزی را در اختیار گرفته است که آخرین ساختهاش لوکس و متفاوت به نظر بیاید.
هیوگو، پسربچهای است که بعد از فوت عموی مست و خرابش مخفیانه در ایستگاه قطار زندگی میکند و دزدانه کار او را که مسؤول کوک کردن ساعت این ایستگاه است ادامه میدهد. در این فیلم ما جهان را از دید پسربچهای تنها، معصوم و آسیبپذیر میبینیم که در میان دیوارهای چرخ دندهدار و ماشینهای غولآسا زندگی میکند اما تمام پیچشهای داستانی به جورج میلیس ختم میشود؛ کسی که طبق آنچه در فیلم مطرح میشود مخترع سینمای علمی- تخلیی جورج است اما میلیس
(بن کینزلی) 16 سال است در اسباببازیفروشی کار میکند و از دار دنیا جز این فروشگاه چیزی برایش باقی نمانده است. داستان فیلم هیوگو در ایستگاه قطار مونپارماس پاریس میگذرد؛ ایستگاهی که در حال حاضر دیگر وجود ندارد. عجب تقارن نزدیکی میان دنیای واقعی و مجازی سینما وجود دارد، در فیلم مشاهده میکنیم آنچه موجب میشود میلیس از سینما دور بیفتد جنگ جهانی اول است و جالبتر اینکه ایستگاه مونپارماس پاریس در جنگ دوم نابود میشود. هیوگو با خاطرات پدرش زندگی میکند؛ پدری که او را با جادوی صنعت و ماشینهای پیچیده آشنا کرده است و امروز هیوگو میخواهد به رویای پدرش مبتنی بر احیای عروسک فلزی «اتومتان» جامه عمل بپوشاند. او همراه اتومتان در سالن زیر شیروانی ایستگاه زندگی میکند و هر از گاهی به روکش فلزی صورت از بین رفته عروسک آهنی چشم میدوزد و به چرخها و دندههای داخل آن مینگرد و دائما با خود این سوال را مطرح میکند که آیا میتواند آن را راه بیندازد، در نهایت ایزابل، دخترخوانده جورج میلیس است که جواب این سوال را برای هیوگو پیدا میکند.
فیلم با طرح یک سوال ایدئولوژیک- نگرشی نسبت به ارتقای جهان صنعتی آغاز میشود و این احساس به مخاطب دست میدهد که به جهان پیچیده و شاهپریانی ورود کرده است اما به تدریج با طرح ابهامهای تعلیقآور گام به گام فیلم چالشبرانگیزتر میشود. حتی گاهی در میانه این فیلم حدس میزنیم عروسک اتومتان درون فیلم مثلا از جهان پینوکیووارش به دنیای انسانها رجعت کند اما هرقدر فیلم پیش میرود احتمال چنین رویدادی کمتر میشود و قصه تدریجا این تلقی را از ذهن مخاطب میستاید اما هر چه داستان جلوتر میرود در این ایستگاه برای کشف جادوی سینما به تدریج جهان واقعیتها و رنجهای جورج میلیس را کشف میکنیم. مهمترین عنصری که موجب میشود تعلیق و ابهام تواما تماشاگر را درگیر کند، همین ابهام تعلیقآور جناب آقای مارتین اسکورسیزی است که میتوان آن را از خلاقیتهای آقای کارگردان برشمرد.
اما از نکات عمده قابل کشف در اثر تازه اسکورسیزی همان دغدغههای مذهبی کارگردان است. در یکی از دیالوگهای کلیدی هیوگو رو به ایزابل میگوید پدرش (جود لاو) دنیا را به ماشین بزرگی تشبیه میکرد و در این جهان ماشین قطعه زاید وجود ندارد و اگر چنین است خود در این جهان نمیتواند قطعه زایدی باشد. ایزابل هم قطعه سادهای نیست و باید کاربرد خود را پیدا کند.
مرارتهای انسانهای روی کره زمین از هر دین و آیین که باشند سبب میشوند در مقاطعی خاص احساس پوچی و افسردگی کنند؛ اتفاقا تفکر حاکم بر این فیلم
ضد مکتب اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر است.
اسکورسیزی قبل از فیلمبرداری فیلم هوانورد حاضر به دل کندن از دنیای نگاتیو نبود اما در نهایت با صاحبان استودیو کنار آمد و حاضر شد با دیجیتال فیلمبرداری کند. این کارگردان سنتگرا و بزرگترین کارگردان
2 قرن متوالی تازگیها اعلام کرده از کار کردن در جهان سهبعدی بسیار مسرور است. وی در گفتوگویی با هالیوودریپورتر گفته است تکنولوژی به من ثابت کرد جادوی سینما تنها با دیجیتال و سهبعدی زیباتر خواهد شد. بهرغم تجهیزات و آمادگیهای عوامل، شخصا از باب ریچاردسون برای فیلمبرداری سهبعدی این کار بسیار راضی هستم؛ این فیلم چند سکانس زیبا داشت که ریچاردسون به شکل قابل باوری آن را فیلمبرداری کرده است. هیوگو نخستین فیلم فانتزی- خانوادگی اسکورسیزی است که برای دخترش ساخته است. البته در نخستین گام در سینمای فانتزی از متدهای هممکتبیهایش مثل استیون اسپیلبرگ و فیلم «تنتن» کم و کسری ندارد. در این رقابت نامزدی در چندین رشته باز هم اسکورسیزی را پیش انداخته است؛ کوچ اسکورسیزی از سینمای گانگستری و سراسر خشونت از ابتدا خبر گیجکنندهای بود اما تماشای هیوگو از این گیجی مفرط به شکل عجیبی کاسته است.
از جنبه دیگر اگر بخواهیم به این فیلم نگاه کنیم، هیوگو داستان عشق پسربچه یتیمی است که در دوران رکود اقتصادی مسحور تکنولوژی است. وسوسه صنعت و رجعت از دنیای تکنولوژی و رجوع به دنیای افسانهمحور، هسته اصلی داستان را تشکیل میدهد و اتفاقا همین محورهای برجسته است که به فیلم معنا میبخشد و در نهایت از جنون صنعتی و تکنولوژیک داستان به روایتی آرتیستیك ختم میشود که مجنون فیلمسازی است.
نوع روایتپردازی هم قالب بدیع و متفاوتی از دیگر آثار این کارگردان دارد. معمولا در فیلمهای تکقهرمانی اسکورسیزی داستان تمام و کمال به پرسوناژ محوری خلاصه میشود اما در هیوگو، قهرمان پردهنشین فراموش شده با عشق و اشتیاقی خاص توسط یک پسربچه کوچک خودش احیا میشود.
اما لذت دیدن این فیلم خلاصه میشود در صحنههای فیلمهای قدیمی که در آخرین ساخته اسکورسیزی احیا میشود و دیدن کلیپهایی از باستر کیتون، چارلی چاپلین، هارولدلوید به اضافه فیلمهای برادران میلیس که سبب میشود میان عشاق سینهچاک سینما با فیلم هیوگو رابطه ارگانیکی شکل بگیرد.
مفهوم دیگری که در این فیلم قابل تامل است جادو و تردستی سینماست. جورج میلیس در این فیلم به عنوان نخستین سازنده فیلمهای علمی- تخیلی خودش در سیرک تردست بوده و در واقع نگاهی کاملا تمثیلنگر در فیلم هیوگو نسبت به رابطه سینما و جادو وجود دارد و در پایان که میلیس به دنیای فیلمسازی رجعت میکند، میتوان از سینما به عنوان هنر- صنعت جادوگران و تردستان یاد کرد؛ جورج میلیس به اجرای نمایش، چشمبندی و تردستی مشغول است.
هیوگو آخرین ساخته اسکورسیزی به صورت کلی جذابیتهای دوگانهای دارد؛ از طرفی جهانی قائم به ذات برای تماشاچی خلق کرده و طرف دیگر واقعی و باورپذیر است؛ ترکیبی گیجکننده از دنیای افسانهها و واقعیتها و از طرف دیگر جهان واقعی در پیشرو.
هیوگو در لایه رئالیستی خود روایتی از جامعه اروپا در فاصله 2 جنگ جهانی 1931 است؛ تصاویری خارقالعاده که به پاریس قبل از جنگ اشاره میکند و چرخدنده و لولاهای صنعتی در عصر جدید چاپلین را (در این ضیافت بصری باشکوه )به یاد تماشاگر میآورد.
غمگینی جورج میلیس شباهتی به غمگینی بازیگر نرمای سانست بلوار (بیلی وایلدر) دارد و هردو از جادوی سینما جاماندهاند؛ یکی از خلق نقش و دیگری از خلق تصاویر. جالب اینجاست فیلم رقیب اسکورسیزی، «آرتیست» هم از چنین مضمونی برخوردار است و
2 فیلم مهم در مراسم اسكار امسال ادای دینی به سینما برشمرده میشود.
اما این فیلم بر اساس زندگی واقعی برادران میلیس فیلمساز نیست. برادران میلیس نخستین فیلمسازانی هستند که آثار تخیلی، علمی و افسانهای خلق کردند و مهمترین فیلمشان فیلم «سفر به ماه» با اقتباسی از رمان معروف ژول ورن است که در سال 1902 در آغاز قرن بیستم ساخته شده است.
ژانر : درام،
کارگردان : Stephen Daldry
نویسنده : Eric Roth
تاریخ اکران : دسامبر 2011
زمان فیلم : 120 دقیقه
Extremely Loud and Incredibly Close (به شدت بلند و بسیار نزدیک)
منتقد : جیمز براردینلی (امتیاز 3.5 از 4)
به دلایل مختلف، تعداد کمی از فیلمهایی که تا کنون در مورد یازده سپتامبر ساخته شده، کیفیت قابل قبولی داشته اند. شاید به این خاطر باشد که حادثه بسیار تازه است و زخمهای ناشی از آن هنوز کهنه نشده. یا شاید به این علت است که فیلمسازان میترسند با اشتباهی به همان سرنوشت فیلم "مرا بخاطر بیاور" دچار شوند. فیلمی که متهم شده بود که از حوادث یازده سپتامبر برای جلب مخاطب، سوء استفاده کرده است. اما "به شدت بلند و بسیار نزدیک" که اقتباسی است از رمانی نوشته Janathan Safran Foer، با کارگردانی Stephen Daldry فیلمی احساسی و قدرتمند را نتیجه داده است که بدون سوء استفاده از آن حادثه تلخ، یادش را به خوبی زنده میکند.
"به شدت بلند و بسیار نزدیک" مستقیماً به یازده سپتامبر نمیپردازد. کاری به تروریسم و تروریستها ندارد و واکنش آمریکا و دیگر کشورهای جهان در قبال آن برایش مهم نیست. در عوض روایتگر داستانی ساده و انسانی در مورد رابطه پدر و پسری در نیویورک است. داستانی که در کنار ماجراهایی دیگر تحت الشعاع بحثهای سیاسی قرار گرفتند و فراموش شدند. دردی که هربار هنگام خوردن شام روز عید با دیدن صندلی خالی پدر برای دیگر اعضای خانواده تازه میشود. بله، داستان فیلم در مورد از دست دادن و تلاش برای غلبه در آلام ناشی از آن است. از دست دادن پدر، یک رابطه احساسی قوی و همه چیزهایی که قرار بود با هم تجربه اش کنند.
فیلم با توجه به عناصر موجود در آن میتوانست بسیار خسته کننده و ملال آور باشد. اما به خاطر ساختار روایی اش (به تصویر کشیدن حادثه یازده سپتامبر به صورت فلاش بک) و طنز خفیفی که در آن وجود دارد، "به شدت بلند و بسیار نزدیک" تبدیل به اثری قابل هضم و تاثیر گذار شده است. بطوریکه ممکن است اشک را از چشمانتان سرازیر کند ولی بعد از خروج از سینما، این حس تألم را با خود به خانه نخواهید برد. در واقع حس خواشایندی که قهرمان داستان پس از چیره شدن بر مشکلات و اتقاق ناگواری که برایش افتاده است دارد، در پایان فیلم به تماشاگر نیز منتقل میشود.
اگر تماشاگر بدبینی باشید، شاید با یک نگاه به اسامی بازیگران مطرح فیلم یعنی Tom Hanks و Sandra Bullock، با خود فکر کنید که این هم یک فیلم احساسی و گریه آور دیگر است که میخواهد اسکار امسال را تصاحب کند. درست هم هست. چنین بازیگران و موضوعی تکراری برای یک فیلم، هم تماشاگر را به اشتباه می اندازد و هم برای سازندگان آن مفید نیست. Tom Hanks و Sandra Bullock با وجود بزرگی نامشان، در نقشهای اصلی ظاهر نمیشوند. در واقع، Hanks پدری است که در ابتدای فیلم مرده است و تصاویری که از او میبینیم، فلاش بکهایی هستند که گذشته را روایت میکنند. در عوض، Max von Sydow بازیگر قابل احترام دیگری که نقشی مکمل دارد، بیشتر بر روی پرده سینما ظاهر میشود. اما گذشته از همه اینها، فیلم را میتوان متعلق به Thomas Horn جوان دانست که برای اولین بار در یک فیلم ظاهر میشود. شخصیتی که او بازی میکند (یعنی اسکار شل)، در کانون توجه فیلم بوده و تقریباً سکانسی نیست که او را بر روی پرده نبینیم.
ولی اسکار یک بچه نه ساله معمولی نیست. پسری است باهوش و با سروزبان است که فتارش بیشتر از سنش بنظر میرسد. اما متاسفانه در مواجهه با موقعیتهای اجتماعی مختلف با مشکل روبروست و نمیتواند احساساتس را کنترل کند و این باعث میشود اجتماع برایش به محیطی هراس انگیز تبدیل شود. پدرش (با بازی Hanks) متعقد است که او از سندرم آسپبرگر رنج میشود ولی آزمایشات این موضوع را کاملاً تایید نمیکنند. در هر صورت، قهرمان داستان ما با بچه های که معمولاً در فیلمها بازی میکنند فرق دارد. آنقدر خوشگل نیست که بخواهید لپش را بکشید و آنقدر نفرت انگیز نیست که بخواهید او را بزنید! شخصیتی است کاملاً ملموس که بارهای در جامعه آن را دیده اید. شخصیتی که "به شدت بلند و بسیار نزدیک"، نیویورک سالهای 2001 – 2002 را از نگاه او به تصویر کشیده است.
موضوعی عجیب و غیرعادی در مورد خانواده شل وجود ندارد. توماس پدر خانواده جواهر فروشی است که عاشق پسرش است و تا حدی که مشغله زندگی به او اجازه میدهد، وقتش را با وی میگذراند. او همسرش (با بازی Bullock) را دوست دارد و همسرش نیز خود را وقف پسر و شوهرش کرده است. مادر پیر توماس (با بازی Zoe Caldwell) در ساختمانی در همسایگی آنها زندگی میکند و با اسکار از طریق واکی- تاکی در ارتباط است. تا اینکه در حالی که پدر اسکار در طبقه 105 ام ساختمان شمالی برجهای دوقلو در جلسه ای حضور دارد، حادثه یازده سپتامبر اتفاق میافتد و وی موفق نمیشود خود را نجات دهد. ولی با این وجود 6 پیام تلفی بین ساعات 8:56 تا 10:27 برای تلفن منزلش میگذارد.
یک سال بعد، هنگامیکه اسکار با عجله در حال گشتن کمد پدرش است، کلیدی مخفی پیدا میکند. او معتقد است که با گشتن در شهر و پیدا کردن قفلی که با این کلید باز میشود، چیزی مهم را از پدرش یاد خواهد گرفت و یادگاری همیشگی از وی برایش باقی خواهد ماند. تصمیمی که باعث میشود پایش به تمامی پنچ منطقه نیویورک کشیده شود. البته در این ماجراجویی مستجر مادر بزرگش (با بازی von Sydow، پیرمردی که توانایی صحبت کردن ندارد) نیز او را همرامی میکند. با وجود اینکه دستیابی به هدفی که اسکار به دنبالش است، غیر ممکن بنظر میرسد، اما او مصمم دنبال کار را میگیرد و در این راه از درسهایی که از پدرش آموخته، برای غلبه بر مشکلات استفاده میکند.
در فیلم از حادثه یازده سپتامبر بدون آنکه مورد سوء استفاده قرار گیرد، با احترام یاد میشود. با خود رویداد و پیامدهایش هوشمندانه برخورد میشوند و کارگردان بدون آنکه بخواهد آن را بازسازی یا از تصاویر ساختمانهای تخریب شده استفاده کند، تنها نگاهی گذرا و غیر مستقیم به آن میاندازد. هرچند جای سوال که آیا بستگان قربانیان یازده سپتامبر میتوانند این صحنه های دوباره نگاه کنند ولی به "شدت بلند و بسیار نزدیک" سعی دارد هیچ خاطره ای از آن روزها زنده نکند و بی دلیل پی شان را نگیرد.
با این وجود روایت فیلم چیزی متفاوت از فیلمهای جاده ای نیست، یعنی خود سفر و ماجراهای آن مهمتر از مقصد و هدف مسافرت هستند. بطوریکه "به شدت بلند و بسیار نزدیک" به هیچ عنوان قصد ندارد سرانجام ماجراحویی اسکار را نشان دهد، بلکه در طول این سفر شهری شاهد آن هستیم که او چیزهایی بسیاری در مورد خودش، پدرش و همشهریانش میاموزد. در مواجهه با افراد مختلف، با او گاه با مهربانی برخورد میشود و گاه با عصبانیت و بدخلقی. اسکار، مادر و مستجر مادر بزرگش را به نحوی دیگر میشناسد و یاد میگیرد که چگونه بر ترسهایش غلبه کند و آن چیزی شود که پدرش به او افتخار میکند.
Daldry کارگردان اثر با The Reader و این فیلم نشان داده است که سوژه قرار دادن موضوعات بزرگ یا استفاده از بازیگران مطرح تاثیر منفی بر کارش نمیگذارند. او دو بازیگر معروف را بکار گرفته ولی به هیچ عنوان آنها را به ستاره فیلم تبدیل نمیکند. آنها تنها شخصیتهایی هستند که حضورشان خللی در توجه تماشاگر به موضوع اصلی داستان وارد نمیاورد. در واقع آنها Tom Hank و Sandra Bullock نیستند. تنها پدر و مادرند.
ترکیب کارگردانی Daldry ، فیلمنامه نویسی Eric Roth و بازی Horn تصویری بینظیر از چگونگی دیدن واقعیت پیرامون از نگاه یک کودک را ارائه میکند. نگاهی که کاملاً با دید که فرد بالغ متفاوت است. تماشاگر میتواند تمامی دردها و مشکلاتی را که اسکار حس میکند، تجربه کند. چیزهایی (مانند سوار شدن در مترو) که بزرگسالان خیلی راحت از کنارشان عبور میکنند برای یک کودک چالشس سخت است که او سعی میکند با درایت از پسشان برآید.
بسیاری از فیلمها سعی در بازی با احساسات تماشاگر دارند. اگر نتوانند این کار را انجام دهند، حاصل کار سرد و خسته کننده میشود و اگر زیاده روی کنند، حاصل ملودرامی بی منطق میشود. در واقع وقتی تماشاگر پی ببرد که با احساساتش بازی شده، همان زمان است که فیلم شکست خورده است. اما "به شدت بلند و بسیار نزدیک" Darldry، تعادل را حفظ میکند. تنها تلنگری به قلبتان میزند بدون آنکه فکرتان را آشفته کند. سختی رسیدن به این نقطه تعادل نباید دست کم گرفته شود و موفقیت کارگردان در رسیدن به آن نشان دهنده قدرت ساختار روایی و پیام نهایی فیلم خواهد بود.
مبتدی ها
ژانر : کمدی، درام، عاشقانه
کارگردان : Mike Mills
نویسنده : Mike Mills
تاریخ اکران : جون 2011
زمان فیلم : 105 دقیقه
زبان : English
درجه سنی :R
بازیگران:
منتقد : جیمز براردینلی (امتیاز 3 از 4)
متبدی فیلمی که سعی کرده شیوه روایت از نگاه اول شخص را نه برای پوشاندن ضعفهای داستان بلکه در راستای رساندن درست پیام فیلم بکار گیرد. داستانی که از زاویه دید قهرمان فیلم، الیور (با بازی Ewan McGregor) روایت میشود، نه تنها در مورد رویدادهای زمان حال اوست، بلکه تکه هایی از دو دوره زمانی دیگر را نیز شامل میشود. هرچند از لحاظ تئوریک مفهوم فلاش بک و فلاش فوروارد (گریز به گذشته و آینده) باعث ایجاد پیچیدگی و گیج شدن تماشاگر میشود؛ ولی کارگردان اثر Mike Mills با دادن از سرنخ های قابل تشخیص توانسته است این پیچیدگی را به حداقل برساند. نتیجه کار تصویری تاثیرگذار از فردی آسیب دیده و سردرگم است که معنای عشق و تعهد را به درستی در نیافته و سعی دارد با دو رابطه جدیدی که در زندگی اش برقرار میکند، این دو مفهوم را عمیقاً درک کند.
اگر رویدادهای ناخوشایند مردی38 ساله به نوعی بلوغ ذهنی یک مرد تعبیر شود، این فیلم جایی است که آن را به تصویر میکشد. الیور از لحاظ فیزیکی فردی بالغ ولی در بیان و کنترل احساساتش به خصوص در مقابل زنان ناتوان است. تا اینکه دو اتفاق وی را به سوی درکی واقع بینانه تر به زندگی سوق میدهد. مرگ پدرش، هال (با بازی Christopher Plummer) بخاطر سرطان و رابطه اش با آنا (با بازی Melanie Laurent) بازیگری فرانسوی با همان رفتارها خاص و تعهد در رابطه در مورد این قشر.
الیور که در جریان فیلم گویی بالغ میشود، هال را فردی جالب میبیند که رابطه پدر فرزندی خوبی با وی نداشته است. هال در سن 75 سالگی وقتی همسرش را از دست میدهد، جلوی پسرش اعتراف میکند که همجنسگراست. چیزی که تا قبل از این تنها همسرش از آن با اطلاع بوده است. هال بعد از آن به سرعت دوست پسری برای خود پیدا میکند و روحیه اش بسیار عوض میشود بطوریکه رابطه با فرزندش را بهتر میکند. مرگ هال الیور را با سوالات بی پاسخ بسیاری رها میکند. بعد از آن با آنا آشنا میشود و بلافاصله با او احساس صمیمیت و نزدیکی میکند، اما حس انزاوایی درونی باعث میشود که این رابطه نیز پیش از جدی شدن، ناتمام رها شود.
فیلمنامه Mills هوشمندانه، در جریان و در بعضی مواقع تا حدی کمدی ایست. طنز خفیفی که فیلم از تبدیل شدن به یک اثر خسته کننده نجات میدهد. بجز چند لحظه غیر معمول (مانند گذاشتن زیر نویس برای صحبتهای یک سگ)، باقی داستان نسبتاً سر راست است. مبتدیها تا حدی نیز فیلمی زندگی نامه است؛ شخصیت هال همان پدر Mills است و رابطه میان الیور و هال انعکاس دهنده ارتباط میان خود فیلمساز و پدرش است. مسائل رمانتیک میان الیور و آنا هم که به اندازه رابطه قبلی سرشار از احساس است، هرچند زایده تخیل Mills است ولی تاحدی مطابق با تجربه شخصی اوست.
الیور و آنا به عنوان یک زوج شخصیتهای جالبی دارند. هردو افراد آسیب پذیری هستند که از همان ابتدا به شدت به هم علاقه مند میشوند. اولین برخوردشان در یک مهمانی است که در آن الیور با شمایل زیگموند فروید در آن ظاهر میشود و آنا مانند یک انسان لال رفتار میکند. سکانسی که میتوان آن را یکی بهترین صحنه های "عشق در نگاه اول" در سالهای اخیر دانست. سکانسی رمانتیک، خلاقانه که نشان میدهد این دو چگونه بدون دیالوگ کلامی با هم آشنا میشوند و رابطه شان را آغاز میکنند.
در ادامه Mills با بردن مدام تماشاگر به دوره های مختلف زندگی الیور، نحوه شناخت وی از خود و زندگی را نشان میدهد. روندی که تا بالغ شدنش در انتهای فیلم ادامه میابد. زندگی دوران کودکی و ارتباط با مادرش. صحنه هایی که برای اولین متوجه همجنسگرا بودن پدر و برقراری ارتباطی دوباره با وی. ابتلای پدر به سرطان و در نهایت رابطه اش با آنا (بدست آوردن او، از دست دادنش) و اینکه برای اولین بار متوجه اشتباهی که در زندگی اش کرده میشود، همه و همه تکیه های پازلی است که در ادامه داستان در کنار هم چیده میشوند.
مبتدیها داستانیست کوچک با قلبی بزرگ. شخصیت پردازی آن فوق العاده است ولی ایده آن چندان خلاقانه و ارژینال نیست. شاید به این خاطر که محیطی که الیور در آن قرار دارد جایی معمولی در جوامع مدرن امروزی است. و شاید به همین خاطر است که به سادگی میتوان با او ارتباط برقرار کرد. برای کسانی که به درامهای مبتنی بر شخصیت علاقه دارند، فیلم جذابیت بالایی دارد. تمرکز راوی داستان در بهتر نشان دادن شخصیتهاست تا توضیح محیط اطراف. زمان اکران فیلم در امریکا وسط تابستان و در میان انبوه فیلمهای حادثه ای و دنباله های پرفروش بود. فیلمی کم سر و صدا و عمیق که مخاطب میتواند با شخصیتهای آن ارتباط بهتری برقرار کند.
]]>
مریل استریپ امسال بخاطر بازی در فیلم بانوی آهنین برنده گلدن گلوب و برای سومین بار برنده اسکار شد به همین مناسبت میخواهم برایتان از ده فیلم برتر مریل استریپ بگویم.
جوانا کریمر در کریمر عیله کریمر (1979)
سلام به علت مشکلات پشت کنکوری و ... دیگه ارسال پست از بزرگترین معضلات برای ما شده الان میخوام درباره لحظات تپنده بر روی فرش قرمز اسکار از زبان لیلا حاتمی برایتان پست بفرستم راستی این فیلم دهم فروردین عید امسال از شبکه های سراسری کران میشه.
لیلا حاتمی که هفته پیش روی فرش قرمز «کداک تیهتر» لس آنجلس برای فیلم «جدایی نادر از سیمین» حاضر بود، چند روزی است به ایران بازگشته است. او در این گفتوگوی کوتاه درباره موفقیت فیلم اصغر فرهادی در بخش اسکار بهترین فیلم خارجیزبان صحبت کرده که بخشهایی از آن را میخوانید.
- منتظر بودم اسم فیلم را اعلام کنند و بعد دیگر راحت شدم!
- وقتی ساعت برگزاری مراسم نزدیک شد، مضطرب شدیم و بعدش فکر میکنم به دلیل رهایی آنقدر خسته شدیم که حتی حس شادی کردن را هم نداشتیم.
- فرش قرمزهای دیگر به دلیل جشنواره بود و حالت جشن و شادی را داشت. ولی من روی فرش قرمز کداک تیهتر بیشتر حس ورود به یک محیط آکادمیک را داشتم.
- لباس من در فرش قرمز همهاش با سلیقه خودم درست شده بود. از انتخاب پارچه تا رنگ و مدلی که برای دوخت انتخاب شده بود. همهاش سرتاسر سلیقه و انتخاب خودم است.
- تمام مهمانان جوایز اسکار عاشق فیلم «جدایی نادر از سیمین» بودند و هیچکس نمیتوانست بیتفاوت از کنار گروه «اصغر فرهادی» رد شود.
ژانر : درام، جنگی
کارگردان : Steven Spielberg
نویسنده : Lee Hall
تاریخ اکران : دسامبر 2011
زمان فیلم : 146 دقیقه
زبان : انگلیسی
درجه سنی :PG-13
منتقد : جیمز براردینلی (امتیاز 3 از 4)
استیون اسپیلبرگ طی 20 سال اخیر دوره ی فیلمسازی خود، اغلب اوقات فیلم هایش را به صورت زوج تولید کرده است و یک فیلم بلاک باستر/ پر هزینه و تماشاگر پسند را در کنار پروژه ای جدی تر و مفهومی تر قرار داده است. به عنوان مثال، در سال 1993، کمی بعد از اکران فیلم «پارک ژوراسیک» Jurassic Park، فیلم «فهرست شیندلر» Schindler's List را راهی بازار کرد. در سال 1997، فیلم های «دنیای گمشده» The Lost World و Amistad را تولید کرد. سال 2005 شاهد ساخت فیلم های «جنگ دنیاها» War of the Worlds و «مونیخ» Munich بودیم.
امسال هم زوج فیلم های «ماجراهای تن تن» The Adventures of Tintin و« اسب جنگی» War Horse این روند را ادامه می دهند. این دو فیلم با فاصله ی زمانی کوتاه از یکدیگر اکران شده اند و احتمالاً هر دو در پی جذب گروه مشترکی از تماشاگران هستند.
در میان سایر فیلم های دراماتیک اسپیلبرگ در سالهای اخیر، احتمالاً War Horse یکی از ناموفق ترین تجربه های او به شمار می رود. میتوان گفت فیلم آنچنان "اسپیلبرگی" نیست و ویژگی های سبک کارگردانی اسپیلبرگ در این فیلم کمتر به چشم می خورند و از این لحاظ میتوان آن را در کنار فیلم های «همیشه» Always و Hook قرار داد. War Horse به هیچ وجه فیلم بدی نیست، اما نمی تواند آنطور که خود تلاش می کند، روایتی حماسی و تأثیرگذار باشد و بیشتر شبیه مجموعه تصاویری از دوران جنگ جهانی اول است که چیدمان آنها در کنار یکدیگر فاقد انسجام و یکپارچگی لازم است و متاسفانه فیلم نمی تواند رابطه ی حسی مستحکمی با بیننده برقرار کند. جذابیت اصلی فیلم War Horse نه در نحوه ی برانگیختن احساسات مخاطب، بلکه در بازسازی فوق العاده ی نبردگاه های جنگ جهانی اول و زیبایی بعضی از صحنه های بی نظیر و خیره کننده ای است که فیلمبردار گروه Janusz Kaminski موفق به خلق آنها شده است.
War Horse سرگذشت اسبی به نام جوئی را دنبال می کند که متولد و پرورش یافته ی شهر Devon انگلستان است. جوئی تنها اسب خانواده ی سه نفره ی ناراکوت است؛ پسر خانواده، آلبرت (Jeremy Irvine)، پدرش تِد (Peter Mullan)، و مادرش رُز (Emily Watson). وقتی مالک زمین ها (David Thewlis) خانواده را تهدید می کند که در صورت عدم پرداخت اجاره، حق استفاده از مزرعه را از آنها سلب می کند، تد ناچار می شود جوئی را به یک فرمانده ی ارتش به نام استوارت (Benedict Cumberbatch) بفروشد. استورات سوار بر اسب راهی نبردهای آغازین جنگ جهانی اول می شود و بعد از کشته شدن او در جنگ، آلمان ها جوئی را تصاحب می کنند. طی سالهای بعد، جوئی گاهی باید آمبولانس (واگن امداد رسانی) جابجا کند و گاهی هم واگن مهمات را این طرف و آن طرف ببرد، مدتی هم نقش حیوان خانگی یک دختر روستایی فرانسوی (Celine Buckens) و پدربزرگش (Niels Arestrup) را بر عهده می گیرد. هنگامی که آلبرت بزرگتر می شود و به ارتش بریتانیا می پیوندد، پیوسته در فکر جوئی است و جبهه های جنگی را در جستجوی او زیر و رو می کند، با اینحال احتمال اینکه او موفق شود اسب محبوبش را پیدا کند، از احتمال پیدا کردن سوزنی در انبار کاه هم ضعیفتر است.
اصلی ترین مشکلی که اسپیلبرگ و نویسندگان فیلمنامه ریچارد کورتیس Richard Curtis و لی هال Lee Hall با آن مواجه بوده اند، مربوط به ساختار فیلمنامه است. رمان مایكل مرپورگو Michael Morpurgo از منظر اسب نوشته شده است، اما انجام چنین کاری در سینما بدون استفاده از روش به کار رفته در برنامه ی تلویزیونی Mister Ed بسیار مشکل است و این روش هم ارزش فیلم را پایین می آورد و مانند این است که آدمی ادای خودش را در بیاورد.
بنابراین، با وجود اینکه در فیلم War Horse جوئی شخصیت اصلی است، در صحنه هایی هم که اسب حضور دارد، تمرکز اصلی بر انسان هاست. در نتیجه ما شاهد حضور شخصیت های فرعی زیادی هستیم که نمی توانیم نسبت به هیچ کدام احساس خاصی داشته باشیم. رابطه ی حسی، نهایتاً بین ما و جوئی شکل می گیرد، اما آدمی مشکل می تواند نسبت به اسبی که بر روی پرده ی سینما می بیند، دلبستگی عمیقی پیدا کند، هر چقدر هم که برای این اسب خصوصیات و جنبه های انسانی در نظر گرفته شده باشد. از آنجایی که بسیاری از صحنه های احساس برانگیز فیلم War Horse مربوط به حیوانات است، اسپیلبرگ نتوانسته است در این فیلم از توانایی بالای خود در تحت تأثیر قراردادن مخاطبان، به اندازه ی آثار قبلی اش بهره بجوید.
آنچه بر این مشکل می افزاید، نقش آفرینی Jeremy Irvine است. این اولین تجربه ی بازی او در فیلم های سینمایی ست و بیشترین زمان حضور بر پرده ی سینما نیز در این فیلم از آن اوست. تصویری که Irvine از آلبرت رسم می کند، یکنواخت و بی روح است و همزاد پنداری یا همدردی کردن با شخصیت را بسیار مشکل می کند. بازی او در برخی صحنه ها بیش از حد اغراق شده و تصنعی است و در برخی صحنه های دیگر بیش از حد محتاطانه و کلیشه وار. شاید دلیل این مشکل، اجبار برای همبازی شدن با یک اسب باشد. نقش آفرینی بقیه ی گروه، از جمله بازیگران ارزشمندی چون Peter Mullan، David Thewlis، Emily Watson و همچنین هنرپیشه ی با سابقه ی فرانسوی Niels Arestrup، از کیفیت قابل قبولی برخوردار است.
نقطه ی قوت فیلم War Horse نحوه ی به تصویر کشیدن جنگ جهانی اول است. این جنگ میان سایر نبرد های قرن بیستم، به واقع در دنیای سینما دست کم گرفته شده و تاکنون حق مطلب درباره ی آن ادا نشده است. هنوز هم فیلم «در جبهه ی غرب خبری نیست» All Quiet on the Western Front مشهور ترین و جالب توجه ترین فیلمی است که از اتفاقات سنگرهای این نبرد سخن می گوید، با اینحال فیلم های انگشت شماری (به خصوص در میان فیلم های جدید) توانسته اند به جایگاه آن برسند. گرچه اسپیلبرگ در فیلم War Horse، به اندازه ی فیلم «نجات سرباز رایان»Saving Private Ryan صحنه های خونین واقع گرایانه خلق نکرده است، اما تصویری که از میدان جنگ ترسیم می کند به شدت تأثیر گذار است. War Horse به عنوان فیلمی خانوادگی ساخته شده و به همین دلیل کمی تلطیف شده است و اسپیلبرگ هم از نمایش خشونت عریان پرهیز می کند.
در پی تقابل میان روش های جنگی جدید و روش های قدیمی، و همچنین پیشرفت تکنولوژی که منجر شد قواعد جنگی مهار شده تر و "متمدنانه تر" شوند، آنچه در جنگ جهانی اول گذشت مانند معمایی رمزآمیز و سرشار از تناقض های منطقی به نظر می رسید. اسب های جنگی قاعدتاً متعلق به دوران گذشته بودند، اما میلیون ها اسب در طول این جنگ کشته شدند. اسپیلبرگ هم به شایستگی سایر فیلمسازانی که به این مسائل پرداخته اند، این نکات را به تصویر می کشد. به خصوص صحنه ای که اسب گیر افتاده و تانک جنگی بی توجه از کنار او رد می شود، نشاندهنده ی بی معنی بودن استفاده از ابزار "سنتی و قدیمی" در نبردی به شیوه ی "امروزی" ست. دقیقاً مثل این است که کسی در جنگ با تفنگ، چاقو دستش بگیرد. شاید فیلم War Horse نتواند به اندازه ای که امید آن می رفت، مخاطب را به واکنش حسی پررنگی وا دارد، اما تصویر سازی های تاریخی فیلم در انتقال تماشاگر به فضای واقعی جبهه ی غرب بسیار موفق عمل می کند.
بایستی به زیبایی صحنه ی پایانی فیلم هم اشاره کنم، همان صحنه ای که آسمان با ترکیبی از رنگ های زرد و قرمز و نارنجی مانند شعله ی آتش می ماند. این صحنه خواه بر اثر همیاری طبیعت خلق شده باشد و خواه از طریق روش های از پیش برنامه ریزی شده، شکوه و گرمای این رنگ ها که زمینه ی تصویر را پوشش می دهند، کمک می کند تا این لحظات حال و هوای شاعرانه ای پیدا کنند. این همان نوع زیبایی بصری است که نقاشان غالباً در پی خلق آن هستند، و به ندرت پیش آمده با این کیفیت بر روی پرده ی سینما نقش ببندد. موسیقی جان ویلیامز John Williams هم به شایستگی تصاویرخلق شده توسط اسپیلبرگ و Kaminski را همراهی می کند.
فیلم War Horse در کنار فیلم The Adventures of Tintin نشان دهنده ی این است که اسپیلبرگ بالأخره از عزای شکست چهارمین فیلم ایندیانا جونز « ایندیانا جونز و قلمرو جمجمه بلورین» Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skul در آمده و بعد از وقفه ی کوتاهی که برای ترمیم روحیه ی خود به آن نیاز داشت، مجدداً بر روی صندلی کارگردانی نشسته است. با اینکه نمیتوان هیچ کدام از این دو فیلم را "موفقیتی چشمگیر" در نظر گرفت، گوشه ای از ویژگی هایی که باعث شده است اسپیلبرگ به جایگاه کنونی برسد، در هر یک از آنها دیده می شود. War Horse فیلمی تماشاگر پسند است و نسبت به بسیاری از فیلم هایی که چنین لقبی می گیرند، ارزشمند تر است، اما نمایشگر دوران اوج سازنده ی خود نیست. War Horse فیلمی قوی و قابل احترام است، اما فیلم فوق العاده ای نیست.